Gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) – HNP

Gemeenschappelijk landbouwbeleid

Het GLB omschrijft de wetgeving voor de Europese land- en tuinbouw. Voorschriften voor handel, voedselveiligheid, gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en geneesmiddelen, etikettering, milieu, water, energie en meer zijn op EU-niveau vastgelegd. Deze wetgeving is van invloed op de ondernemer en op de regionale economie. Daarnaast gaat het GLB over financiering van de primaire landbouw.

Het huidige GLB bestaat uit twee pijlers, die beide relevant zijn voor de provincies. Pijler 1 gaat over de financiering die rechtstreeks terecht komt bij de bedrijven; individueel, of georganiseerd in producentenorganisatie, corporaties en collectieven. De Nederlandse Provincies en het Rijk dragen hier niet aan bij.

Pijler 2 gaat over de financiering van de maatregelen voor Plattelandsontwikkeling. Hier dragen zowel overheden als bedrijfsleven aan bij. Een gemiddelde Nederlandse provincie ontvangt zo’n 70 miljoen aan GLB-middelen per jaar, ca 15% minder dan in de voorgaande periode, maar een substantieel bedrag – het hoogste bedrag van alle EU fondsen.

De provincies en het GLB

De Nederlandse provincies zijn een overheidsniveau met beleidsvormende, randvoorwaarden scheppende en uitvoerende taken op het gebied van landbouw, regionale economie, voedselvoorziening, en plattelandsontwikkeling inclusief omgevingsbeleid. Provincies maken zich sterk voor de belangen van hun inwoners, die soms burgers zijn, dan weer consumenten, werknemers of recreanten.

Provincies hebben een opvatting over het landbouwbeleid van de toekomst en vertalen dit in activiteiten, regelgeving en instrumenten. Dit doen zij in onderling overleg maar ook in overleg met het Rijk en de belangrijkste stakeholders van het platteland. Provincies hebben in de periode van 2000 tot heden door inzet van eigen middelen, waaronder cofinanciering van de 2e pijler van het GLB, honderden miljoenen geïnvesteerd in de plattelandseconomie en omgevingskwaliteit.

Vooruitblik

Op dit moment verzamelt de Europese Commissie standpunten en meningen van uiteenlopende Europese belanghebbenden via een openbare consultatie, deze loopt tot 2 mei 2017. De verwachting is dat de Europese Commissie op basis van deze consultatie eind november 2017 met een Mededeling komt over vereenvoudiging en modernisering van het GLB. Dit is een voorloper op wetsvoorstellen, deze zijn te verwachten in 2018.

Contactpersonen HNP

Eva Gijbels en Tytsy Willemsma