172e plenaire vergadering Comité van de Regio’s: het grote belang van regionale inbreng
Klimaat en energie, de woningcrisis en de toekomst van de Europese begroting stonden centraal tijdens de plenaire vergadering van het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) op 1 en 2 juli in Brussel. Namens de Nederlandse delegatie leverden vertegenwoordigers van provincies en gemeenten een actieve bijdrage aan de debatten over onder meer het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB), het Europees Sociaal Fonds (ESF), Global Europe en Europese plannen voor digitalisering en huisvesting.
Debat met Eurocommissaris Šefčovič
Aan de vooravond van de plenaire vergadering gingen de leden van het Comité in gesprek met Eurocommissaris Maroš Šefčovič, verantwoordelijk voor interinstitutionele relaties en transparantie, handel en economische veiligheid.
Als kersverse voorzitter van de Nederlandse delegatie onderstreepte burgemeester Bouke Arends (Westland) het belang van openbare aanbestedingen voor het versterken van de strategische autonomie van Europa. Provincies en gemeenten staan positief tegenover voorstellen om voor bijvoorbeeld clouddiensten en cyberveiligheid vaker gebruik te maken van Europese aanbieders. Daarbij is het volgens Arends wel essentieel dat de regels uitvoerbaar blijven en de continuïteit van publieke dienstverlening niet in gevaar komt wanneer Europese alternatieven nog onvoldoende beschikbaar zijn.
Daarnaast benadrukte hij het belang van een goede samenwerking tussen het Comité van de Regio’s en de Europese Commissie. Via onder meer het Simplification Platform krijgt het CvdR de mogelijkheid om bij te dragen aan betere en eenvoudigere Europese regelgeving.
Energie, klimaat en de Europese meerjarenbegroting
De plenaire vergadering begon met een debat over het aantredende Ierse voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie. Ook gaf Andreas Bovenschulte, voorzitter van de Duitse Bondsraad en burgemeester van Bremen, een kritisch perspectief op de centralistische hervormingen die de Europese Commissie voorstelt voor het nieuwe Meerjarig Financieel Kader (2028-2034).
Teresa Ribera, uitvoerend vicevoorzitter van de Europese Commissie voor een schone, rechtvaardige en concurrerende transitie, lichtte vervolgens de Europese plannen voor klimaat- en energiebeleid toe. Namens de Nederlandse delegatie wees Bouke Arends op de urgentie van oplossingen voor de toenemende netcongestie, die een belangrijke belemmering vormt voor de energietransitie.
Toekomstbestendig landbouwbeleid
Tijdens het debat over het toekomstige Gemeenschappelijk Landbouwbeleid sprak burgemeester Jack van der Hoek (Schouwen-Duiveland) namens de Nederlandse delegatie. Hij benadrukte dat het nieuwe GLB moet bijdragen aan Europese voedselsoevereiniteit én aan een sterke economische positie van boeren.
Verduurzaming en innovatie zijn daarbij volgens de Nederlandse delegatie onmisbaar om de weerbaarheid van de land- en tuinbouw te vergroten en tegelijkertijd bij te dragen aan gezonde bodems, schoon water, klimaatdoelen en biodiversiteit.
Daarnaast pleitte Van der Hoek voor een sterke betrokkenheid van provincies, gemeenten en andere regionale overheden bij de invulling en uitvoering van het toekomstige GLB. Juist zij kennen de regionale opgaven en zijn cruciale partners bij het realiseren van Europese ambities. Instrumenten die een gebiedsgerichte aanpak ondersteunen, zoals LEADER, blijven daarbij van groot belang. Ook moet het toekomstige GLB eenvoudig en uitvoerbaar blijven, met aandacht voor lastenvermindering en aansluiting op bestaande uitvoeringsstructuren.
Sterk lokaal bestuur als basis voor internationale samenwerking
In het debat over Global Europe benadrukte burgemeester Jeroen Diepemaat (Losser) dat sterke lokale publieke instituties en goed lokaal bestuur essentiële voorwaarden zijn voor duurzame ontwikkeling, effectieve investeringen en succesvolle internationale partnerschappen. Dat is volgens hem des te belangrijker nu de Europese Unie haar focus steeds sterker richt op concurrentievermogen.
Europees Sociaal Fonds blijft onmisbaar
Tijdens het debat over het Europees Sociaal Fonds (ESF) onderstreepte wethouder René Jansen (Dongen) het belang van het fonds voor sociale projecten op lokaal niveau. Gemeenten zetten het ESF in om inwoners in een kwetsbare positie perspectief te bieden op werk, ontwikkeling en maatschappelijke participatie. Jansen pleitte voor een blijvende inzet op arbeidsparticipatie, vaardigheden en sociale inclusie en waarschuwde voor een verwatering van de doelstellingen van het ESF.
Europese Business Wallets
René Jansen leverde daarnaast een bijdrage aan de opinie over de European Business Wallets. Namens de VNG en het Huis van de Nederlandse Provincies (HNP) pleitte hij voor voldoende technische, financiële en organisatorische ondersteuning, met name voor kleinere gemeenten en regio’s.
Ook vroeg hij om meer duidelijkheid over de samenhang tussen de Europese bedrijfswallet en de Europese digitale identiteitswallet, omdat lokale en regionale overheden in de toekomst met beide systemen zullen werken. Daarnaast moet de implementatie realistisch zijn. In lijn met de positie van de Raad werd een amendement aangenomen waardoor de implementatieperiode pas start nadat de benodigde uitvoeringsbesluiten zijn vastgesteld.
Europese aanpak van de woningcrisis
De plenaire vergadering werd afgesloten met een breed debat over de woningcrisis. Daarbij gingen de leden in gesprek met Nadia Calviño, voorzitter van de Europese Investeringsbank, en leden van het Europees Parlement.
Namens Nederland sprak commissaris van de Koning Arthur van Dijk (Noord-Holland). Hij wees de aanwezige Europarlementariërs op het gezamenlijke position paper over huisvesting van de VNG en het Huis van de Nederlandse Provincies. Daarbij waarschuwde hij ervoor dat de aangekondigde Affordable Housing Act niet mag leiden tot aantasting van lokale bevoegdheden op het gebied van wonen.
Concurrentievermogen en de rol van regio’s
Naast de plenaire vergadering vond ook een gezamenlijke bijeenkomst plaats van Renew Europe, waaraan zowel leden van het Comité van de Regio’s als van het Europees Parlement deelnamen. Tijdens deze bijeenkomst spraken onder anderen CvdR-lid Martijn van Gruijthuijsen en Europarlementariër Raquel García Hermida-van der Walle over de cruciale rol van regio’s bij het versterken van het Europese concurrentievermogen. Vanuit Nederland waren ook Malik Azmani (EP) en Arthur van Dijk aanwezig.
Door:
Leah Corsmit, Huis van de Nederlandse Provincies.
Bron:
Foto: 01 July 2026, 172nd Plenary Session of the European Committee of the Regions / Bouke ARENDS, Mayor of the Municipality of Westland – European Union / Emile Windal
